Libzypp: Resmî Depolar

Depoyu Linux dağıtımlarının kendi mağazaları olarak düşünebiliriz. Mağazadan tek farkı bütün dağıtım depolar aracılığıyla güncellenir ve idare edilir. Buna işletim sisteminin kendisi de dâhil. Mesela bir mağazadan (Örneğin Google Play Store) yüklediğiniz bütün uygulamaları silseniz de cihazınız tıkırında çalışmaya devam edecektir. Ama depo aracılığıyla kurulan “Kernel-default” paketini bir silin bakalım, kelimenin tam anlamıyla Linux’u sisteminizden silmiş olacaksınız. 🙂

Ana akımın dışında kalmış bir kaç dağıtım dışında bütün dağıtımlar kimi zaman kendi depolarını kimi zaman da başka dağıtımların deposunu kullanır ve bu depoların kurulu işletim sistemleriyle entegrasyonunu paket yöneticileri sağlar. Ubuntu ve Debian tabanlı sistemler Apt, OpenSUSE ise Libzypp (ya da ZYpp) paket yöneticilerini kullanır. Ancak Apt komut satırında da aynı isimle çağrılırken Libzypp “Zypper” adı verilen farklı bir araçla çağırılır. Bu farkın nedeni Libzypp’ın muadillerine göre farklı bir anlayışla tasarlanmış olmasıdır. (Buna benzer bir yapı olarak DNF ile Libsolv arasında olduğunu söyleyebiliriz. Tabii pratikte üç aşağı beş yukarı hepsi aynı görevi gördüğünden son kullanıcı açısından bu farklar pek de önemli değildir.)

OpenSUSE’nin depo anlayışına göre iki çeşit depo vardır. Bunlar;

  • Kurulum Depoları
  • Çevrimiçi Depolardır.

Kurulum depoları size diğer dağıtımlarda pek denk gelmediğiniz için garip görünebilir ancak mantık olarak çevrimiçi depolarla aynıdır. Tek fark, depo adresi İnternet yerine sizin kurulum yaptığınız DVD veya USB’dir. Kurulum depolarında sistemin çalışmasına ve sizin ihtiyaçlarınıza yönelik pek çok paket vardır. Sisteminizi kurduktan sonra da eğer kurulum ortamını sisteminize bağlı tutarsanız İnternet’e ihtiyaç duymadan paket kurup kaldırabilirsiniz.

Not: Iso kalıbının 4.5 GBlara varmasının nedeni de bizzat budur. Eğer merak ediyorsanız. 🙂

Ancak bizim işimiz kurduktan sonra bir yere koyduğumuz kurulum ortamıyla değil, çevrimiçi depolarladır. Yeni paketleri bu depolardan kurar, sisteminizi bu depolarla güncellersiniz.

OpenSUSE’nin resmî çevrimiçi depolarından en çok ihtiyaç duyulanları şunlardır: (Kurulum depolarının pratikte fazla bir yeri olmadığı için çevrimiçi depolardan da kısaca depo diyeceğiz)

  1. Açık Kaynak Yazılım Deposu (Ya da OSS – “Open Source Software”)
  2. Açık Kaynak Olmayan Yazılım Deposu (Ya da Non-OSS – Non, Eski kuşak Türkçesindeki “Na” ön takısına denk gelir. Tamam değil – Natamam gibi.)
  3. Güncelleme Deposu (Update)
  4. Özgür Olmayan Güncelleme Deposu (Update Non-OSS)

Bunun dışında kaynak RPM, hata ayıklama depoları gibi çeşitli depolar da söz konusudur ancak bu depolar doğrudan son kullanıcıya değil ilgililerine yöneliktir.

Açık Kaynak Yazılım Deposu (OSS), adı üzerinde yalnızca açık kaynak yazılımlar barındıran bir depodur.

Açık Kaynak Olmayan Yazılım Deposu ise Opera ve Steam gibi işlevsel olabilecek ancak özgür olmadıkları için ayrı tutulan uygulamaları içerir.

Güncelleme depoları ise resmî güvenlik ve hata düzeltme güncellemelerinin yayınlandığı depolardır. Bunun dışındaki sürüm güncellemeleri bizzat kendi depolarından sunulur.

Resmi depoların yanında Yarı Resmî depolar da vardır. Bu depolar doğrudan OpenSUSE tarafından yönlendirilmezler ancak oluşturulma motivasyonlarının ardında OpenSUSE’nin bizzat kendisi vardır. Bunlardan bazıları:

KDE Depoları

En güncel KDE paketlerini ve Plasma masaüstünü sunar. Sisteminize eklemek için uçbirimde “root” olarak (En başından “su” yazarak veya başına sudo ekleyerek) şu komutları çalıştırınız:

#Leap 15.1
zypper ar -p 75 https://download.opensuse.org/repositories/KDE:/Qt5/openSUSE_Leap_15.1 KDE-Qt5
zypper ar -p 75 https://download.opensuse.org/repositories/KDE:/Frameworks5/openSUSE_Leap_15.1 KDE-Frameworks
zypper ar -p 75 https://download.opensuse.org/repositories/KDE:/Applications/KDE_Frameworks5_openSUSE_Leap_15.1 KDE-Applications
zypper ar -p 75 https://download.opensuse.org/repositories/KDE:/Extra/KDE_Applications_openSUSE_Leap_15.1 KDE-Extra
zypper -v dup --allow-vendor-change


#Tumbleweed
zypper ar -p 75 https://download.opensuse.org/repositories/KDE:/Qt5/openSUSE_Factory/ KDE-Qt5
zypper ar -p 75 https://download.opensuse.org/repositories/KDE:/Frameworks5/openSUSE_Factory/ KDE-Frameworks
zypper ar -p 75 https://download.opensuse.org/repositories/KDE:/Applications/KDE_Frameworks5_openSUSE_Tumbleweed/ KDE-Applications
zypper -v dup --allow-vendor-change

XFCE Depoları

XFCE masaüstü ortamı için gerekli paketleri barındırır. Öncelikle şu komutu giriniz:

#Tumbleweed
sudo zypper ar --refresh --priority 80 http://download.opensuse.org/repositories/X11:/xfce/openSUSE_Tumbleweed/ X11:xfce
#Leap 15.0
sudo zypper ar --refresh --priority 80 http://download.opensuse.org/repositories/X11:/xfce/Leap_15.0/ X11:xfce
#Leap 15.1
sudo zypper ar --refresh --priority 80 http://download.opensuse.org/repositories/X11:/xfce/openSUSE_Leap_15.1/ X11:xfce
#Leap 15.2
sudo zypper ar --refresh --priority 80 http://download.opensuse.org/repositories/X11:/xfce/openSUSE_Leap_15.2/ X11:xfce

Ardından sırayla:

sudo zypper ref
sudo zypper dup --allow-vendor-change --from X11:xfce

Font Depoları

#Tumbleweed
sudo zypper ar -f http://download.opensuse.org/repositories/M17N:/fonts/openSUSE_Tumbleweed font
#Leap 15.1
sudo zypper ar -f http://download.opensuse.org/repositories/M17N:/fonts/openSUSE_Leap_15.1 font
#Leap 15.0
sudo zypper ar -f sudo zypper ar -f http://download.opensuse.org/repositories/M17N:/fonts/openSUSE_Leap_15.0 font

Ayrıca bkz: Gayriresmî Depolar

Yararlanılan kaynak: OpenSUSE İngilizce Wikisi