Terim Karmaşası

Ben bir GNU yazısındaki terimlerin Türkçe karşılığının yazılmasını istemiştim.

https://www.gnu.org/philosophy/fs-translations.html

Bana İngilizcedeki "proprietary software" teriminin çok iyi bir terim olmadığından, aslında anlatılmak istenilenin farklı olduğundan bahsedildi. İngilizcede uygun bir terim olup olmadığını bilmiyorum ama Türkçede "sahipli yazılım" yerine daha uygun terimler olduğunu düşünüyorum veya sanıyorum. Bu terim ile ilgili yazışmada Lehçede de benzer bir sorun olabileceğinden bahsedildi. Bence en azından Türkçe karşılığı için çözülebilecek bir sorun.

Geçmişte Vikipedi'de "telif feragatı" olarak geçen terim, "copyleft" olmuş.

https://tr.wikipedia.org/wiki/Copyleft

Copyleft, kullanıcıların özgürlüğünü korumak için telif hakkını kullanır.

https://www.gnu.org/licenses/copyleft.html

Bence "copyleft" teriminin Türkçe karşılığı olmalı.
Kullanmak zorunda olduğumuz yabancı kelimelerin Türkçe karşılığını yapan bir devlet mekanizması olmalı. Zira yabancı kelimeye karşılık bulmak oldukça zordur, bu işin uzmanları biraraya gelerek buna bir çözüm bulmalılar, yoksa şimdi "terim karmaşası" dediğimiz dil zamanla ana dile dönüşür. Hatta sosyal medyada yapılan anlamsız kelimeler içeren yazışmalara bakarsak kısmen dönüşmüş durumda.
illedelinux yazdı:
21 Ara 2019, 22:21
Kullanmak zorunda olduğumuz yabancı kelimelerin Türkçe karşılığını yapan bir devlet mekanizması olmalı. Zira yabancı kelimeye karşılık bulmak oldukça zordur, bu işin uzmanları biraraya gelerek buna bir çözüm bulmalılar, yoksa şimdi "terim karmaşası" dediğimiz dil zamanla ana dile dönüşür. Hatta sosyal medyada yapılan anlamsız kelimeler içeren yazışmalara bakarsak kısmen dönüşmüş durumda.
Aslında bu sorun bence terimi ilk başta yaygınlaştıran kişiden kaynaklanıyor. Benzer bir durum, SaaSS olayında da oldu. Şu anda çoğu kişi, "SaaSS"yi "SaaS" olarak bahsediyor. Benzer bir durum olarak karşılaştırılabilir mi, bilmiyorum ama GNU/Linux'un adlandırmasında da sorun yaşandı. İngilizcedeki "free" sözcüğü nedeniyle bir karmaşa daha var. Bu da kısmi bir neden olarak sayılabilse de "açık kaynak" terimine güç kazandıran bir neden oldu.

İngilizcedeki "proprietary software" terimi yerine akılda kalıcı olan başka bir terim kullanmak bence kolay ama yaygınlaştırmanın zor olacağını düşünüyorum. Türkçede bir nebze de olsa yaygınlaştırılabilir. Bu konu biraz onların sorunu ancak "copyleft" terimi Vikipedi'de "telif feragatı" olarak çevrilince insan ister istemez güveniyor, kendini güvenmek zorunda hissediyor.

Eğer İngilizcedeki "proprietary software" için yeni bir terim bulunacaksa görünen o ki daha ağır bir terim kullanılacak. Benzer bir şey, Türkçedeki kullanımı için de geçerli olabilir.
Copyleft, biraz uyduruk bir kelime. Yani "Hadi Copyright yerine hadi Copyleft diyelim" şeklinde bir fikirle ortaya çıktı ve bu yüzden güzelce çevirebilmek mümkün değil. Hoş, "Copyright" teriminin Türkçe karşılığı olan "Telif hakkı" da etimolojik olarak İngilizcesiyle örtüşmüyor. Bunun yerine "Telif feragatı hakkı" gibi bir karşılık önerebiliriz.
Tarbetu yazdı:
22 Ara 2019, 01:15
Copyleft, biraz uyduruk bir kelime. Yani "Hadi Copyright yerine hadi Copyleft diyelim" şeklinde bir fikirle ortaya çıktı ve bu yüzden güzelce çevirebilmek mümkün değil. Hoş, "Copyright" teriminin Türkçe karşılığı olan "Telif hakkı" da etimolojik olarak İngilizcesiyle örtüşmüyor. Bunun yerine "Telif feragatı hakkı" gibi bir karşılık önerebiliriz.
Bence bu Türkçe karşılık, "copyleft" teriminin amacı ile örtüşmüyor. Bence de "copyleft" terimini böyle düşünerek bulmuşlardır. Bu düşüncenin çok kötü olduğunu düşünmüyorum.