1. sayfa (Toplam 1 sayfa)

openSUSE Kurulumu ve İkili Önyükleme (Dual Boot)

Gönderilme zamanı: 31 Tem 2018, 02:00
gönderen Tarbetu
İkili önyükleme, iki işletim sistemini de sabit diskte tutarak gerektiği zaman çalıştırabilmek prensibi üzerine kurulu bir yöntemdir. Genellikle Linux kullanıcıları arasında oldukça popüler olan bu yöntem, Windows'tan bir nedenle kopamayan veyahut başka Linux dağıtımlarını da kullanmak isteyen kullanıcılara tavsiye edilir. Bu rehber, hem openSUSE kurulumunu hem de openSUSE'yi kurarken nasıl ikili önyükleme yapabileceğinizi anlatır.

Öncelikle kullandığınız işletim sisteminde, disk üzerinde biraz alan açmanız gerekir. Bunu iki şekilde yapabilirsiniz.

-Varsa eğer D diskini silmek
-Disk alanını küçültmek

Windows üzerinde bu işlemler Windows'un kendi aracı olan "Bilgisayar yöneticisi" ile yapılır. Nasıl küçültebileceğinize dair bilgiyi şuradan bulabilirsiniz:

Küçültmek için: https://docs.microsoft.com/tr-tr/window ... sic-volume

İndirdiğiniz imaj (.iso) dosyasını eğer CD/DVD'ye yazdıracaksanız, CDBurnerXP, K3B dengi bir programla yazdırabilirsiniz. İmaj dosyalarına şuradan ulaşabilirsiniz:

viewtopic.php?f=20&t=25

Şimdi bana söz verin, eğer kurulum yapacaksanız ne olursa olsun KURULAN DVD İMAJINI TERCİH EDECEKSİNİZ. Eğer İnternet sorunu yaşıyorsanız ağ imajını tercih etmenizde bir kusur yoktur. Ancak ne olursa olsun, ÇALIŞAN DVD İMAJLARINI KURULUMDA KULLANMAYIN.

Eğer USB'den kurmayı düşünüyorsanız şu bağlantıyı inceleyebilirsiniz:

viewtopic.php?f=20&p=35#p35

openSUSE yüklü ortam aygıtını çalıştırmak istiyorsanız öncelikle bios üzerinden ilgili ayarları yapmalısınız. Bu muhtemelen bilgisayarınızın/anakartının markasının göründüğü anda F2, Del veya Esc gibi bir tuşa basarak erişebileceğiniz bir alandır. Bu ayar her sistemde biraz farklıdır ve tam tecrübeli değilseniz İnternet'te biraz araştırma yapmanız sizin için daha iyi olacaktır. Ancak korkmayın, hiç aşina olmadığınız muhtemelen masmavi bu ekranda yapabileceğiniz şeyler üretici firma tarafından büyük ihtimalle kısıtlanmıştır; bu yüzden sisteminize verebileceğiniz pek bir zarar yoktur. Bulmanız gereken şey boot menüsü ve boot edilecek aygıtların öncelik sırasıdır.

Doğru ayarları yapıp openSUSE aygıtını bir şekilde çalıştırdığınız zaman, karşınıza bu veya buna benzer bir ekran gelmelidir:

Tumbleweed:
Resim
Boot from Hard Disk: Hiçbir şey olmamış gibi sistemi aç
Installation: Kurulum
Upgrade: Yükseltme
More: Daha fazlası
Leap:
Resim

Bu menüde klavyenizdeki yukarı, aşağı tuşlarını kullanarak dolaşabilir, enter tuşunu kullanarak seçim yapabilirsiniz.

İngilizce veya Türkçe olması şu aşamada önemli değildir. Sistem yüklendikten sonra sistemin çoğunluğu Türkçe olacak ancak kurulumun ciddi bir kısmı ne yazık ki İngilizce gerçekleşeceği için, İngilizce ile arası iyi olmayan kişilerin bu rehberdeki Türkçe çevirileri not alması iyi olur.

Kurulum (Installation) seçeneğini seçtikten sonra açılış ekranları şu şekilde görünecek:

Linux çekirdeği (Kernel) yüklemesi:
Resim
openSUSE yüklemesi (Uzun sürebilir):
Resim
openSUSE yüklemesinin grafik çeşidi (Görünmeyebilir):
Resim
Sistem depolarının yüklenmesi:
Resim

Bundan sonra kurulum için varacağımız ilk adım, sistem dilini ve klavye seklini seçeceğimiz ve openSUSE hakkında lisans anlaşmasını okuyabileceğimiz bir ekrana varacaksınız:

Resim
Language ve Keyboard Layout kısmını Turkish - Türkçe ve Türkçe olarak seçiniz, ne yazık ki F klavye seçeneği yok ancak kurulumdan sonra bunu ayarlayabilirsiniz.

Resim

İleri dedikten sonra ne tarz bir kurulum yapmanız istediğinizi soran bir ekrana çıkacaksınız:

Resim
Desktop with KDE Plasma: KDE Plasma kullanan masaüstü sistem
Desktop with Gnome: Gnome kullanan masaüstü sistem
Server: Sunucu
Transactional Server: İşlemsel Sunucu
Custom: İsteğe göre seçimler
Not: XFCE veya diğer masaüstü sistemlerini kurmak isteyen kullanıcılar şu bağlantıyı takip edebilirler:
viewtopic.php?f=7&t=79

Biz "Desktop with KDE Plasma" seçeneğini seçeceğiz, zira bizim tavsiye ettiğimiz masaüstü ortamı KDE Plasma'dır ve forumda bununla ilgili rehberler hazırladık. Dileyen kişiler "Desktop with Gnome" seçeneğini seçerek Ubuntu, Fedora veya Kali Linux benzeri bir masaüstü ortamını elde edebilir, ancak ne yaptığını tam olarak bilmeyen kişiler için önerimiz "Desktop with KDE Plasma'dır.". Eğer sunucu olarak kurulum yapacaksanız "Server" seçeneğini seçebilirsiniz. "Transactional Server" ise "Sunucu" seçeneğinin "Transactional" güncellemeler alabilen farklı bir türüdür. "Custom" seçeneği ise, daha farklı kurulumlara izin veren paketleri elle seçmeniz için sunulmuş olan ayrı bir seçenektir.

Seçiminizi yaptıktan sonra "İleri" seçeneği ile disk bölümlendirmesine ulaşabilirsiniz.

Resim

Size sunulan seçenek, bütün diski silip yerine yalnızca openSUSE kurmak olacaktır. Eğer böyle bir şeye razıysanız "İleri" seçenği ile devam edebilirsiniz, yok "Aman diyeyim!" diye ürküye sürüklendiyseniz de en akıllıca seçenek "Guided Setup" (Rehberli Kurulum) seçeneği olacaktır. Guided Setup'a tıkladığınız zaman şöyle bir ekranla karşılaşacaksınız:
Resim
Choose what to do with existing Windows systems: Var olan Windows sistemleriyle ne yapmak istediğinizi seçiniz
Choose what to do with existing Linux partitions: Var olan Linux bölümleriyle ne yapmak istediğinizi seçiniz
Choose what to do with other partitions: Var olan diğer bölümlerle ne ne yapmak istediğinizi seçiniz

Seçenekler:
Do not modify: Elleme
Resize if needed: Eğer gerekliyse yeniden boyutlandır
Resize or remove as needed: Gerekliyse, sil veya yeniden boyutlandır
Remove even if not needed: Gerekli olmasa da sil

Eğer Windows'u korumak istiyorsanız, Windows ile ilgili olan seçenek için "Do not modify" seçeneğini seçmeyi düşünebilirsiniz. Eğer başka bir Linux dağıtımından geçiş yapmayı düşünüyorsanız, Linux ile seçeneği önceki Linux dağıtımını silmek için "Remove even if not needed" olarak seçebilir; ya da Linux'u korumak istiyorsanız "Resize if needed" olarak seçebilirsiniz. Unutmayınız ki, yeniden boyutlandırma epey uzun sürecek bir iştir ve Windows'u yeniden boyutlandırmak istiyorsanız Windows içerisinden Bilgisayar yöneticisi vasıtasıyla bu işi yapmanız vaktiniz için en iyi seçenek olacaktır.

Önemli not: Eğer ikili önyükleme (Dual boot) yapmayı düşünüyorsanız ve efi sistem kullanıyorsanız, ayrıca çıkacak olan efi dizin seçeneğini kesinlikle "do not modify" olarak seçmelisiniz.

İleri tuşuna bastığınız zaman, openSUSE bölümü hakkında bazı seçeneklere ulaşacaksınız:

Resim
Enable Logical Volume Management (LVM): En fazla 4 bölüm oluşturma kısıtlaması olan MBR bilgisayarlarda dual boot yapacaksanız önerilen seçenek; bütün openSUSE bölümlerini mantıksal disk alanı olarak kurar
Enable Disk Encryption: openSUSE bölümlerini şifreler

İleri diyerek, openSUSE bölümlerinin karakteristiği hakkında daha farklı seçeneklere ulaşacaksınız:

Resim
Settings for the Root Partition: Kök dizin seçenekleri
File System Type: Kök dizin disk bölümünün türü*
Enable Snapshots: Anlık bölüm görüntüler aktifleştir
Propose Seperate Home Partition: Ev dizinin ayırmak için bir seçenek. Tercih size kalmış.
File System Type: Ayrılacak olan ev dizininin türü*
Propose Seperate Swap Partition: Takas alanı oluşturmak için seçenek. Eğer sisteminizi hazırda başlatmayı düşünmüyorsanız pek gerekli bir seçenek değildir ancak 4GB'dan az ramı olan sistemler için önerilir. SSD sistemler için, disk alanını kısaltabileceği düşüncesiyle pek tavsiye edilmez. Bunun yanısıra hazırda başlat seçeneğinin SSD ile kullanılması tavsiye edilmez.
Enlarge to RAM Size for Suspend: Hazırda başlat seçeneğini kullanabilmeniz için takas alanını Ram'in boyutuna ayarlar.


Tavsiye edilen seçenekler şu şekildedir:
Resim
Not: Anlık bölüm görüntüleri (Snapshots) Ext4 ile kullanılamayacağı için seçenek devre dışıdır, tıklamaya çalışmayınız.

Sonrasında gelen pencerede "İleri" seçeneğini seçerek devam edebilirsiniz.

Bölümlendirme için diğer seçenek, daha deneyimli kullanıcılara hitap eden "Expert Partitoner" seçeneğidir.
Resim
Start with Current Proposal: openSUSE'nin size tavsiye ettiği düzen veya openSUSE'nin uygulayacağı düzen üzerinde değişiklikler üzerinde değişiklikler yapmanız için bir seçenek
Start with Existing Partitions: Sistem diskinin şu an ki halinden yola çıkarak değişiklikler yapmanız için diğer seçenek

Resim
Bu ekran üzerinden sisteminiz üzerinde değişiklik yapabilirsiniz. Efi sistemler, genellikle /dev/sda1 üzerinde olan efi dizinin /boot/efi olarak bağlamalıdır.

Add: Ekle
Düzenle: Modify (Türkçe olunca çevirme azmim boşa gitmesin istedim)
Move: Taşı
Resize: Yeniden boyutlandır
Delete: Sil

İşiniz tamamlanınca Kabul Et seçeneğini seçebilirsiniz, sonrasında çıkan ekranda "İleri" seçeneğini seçerek disk bölümlendirmesini bitirebilirsiniz

Resim
Hardware Clock Set to UTC: Sistemi Windows'un da kullandığı biçim olan UTC'ye ayarlar.

Dünya haritası üzerinde ait olduğunuz ülkeyi seçiniz ve "İleri'ye" tıklayınız.

Resim
Create New User: Yeni kullanıcı oluştur
Use this password for the system administrator: Kullanıcıya sistem yöneticisi yetkisi atar. Bu sayede kullanıcı kendi şifresiyle sistem yöneticisi yetkisine erişebilir.
Automatic Login: Sistem açılırken, kullanıcıya parola sormadan hemen açılmasına izin verir
Skip User Creation: Kullanıcı oluşturmayı atla

İşiniz bitince İleri'ye tıklayınız.

Resim

Sistem hakkında son detayları, nasıl kurulacağını ve disk bölümleri üzerinde ne değiştirileceğini anlattığı gibi; kurulumda sorulmayan diğer ayrıntıların değiştirilmesine de olanak sağlar.
  • Açılış:
    Önyükleyici yapılandırması hakkında bilgi verir.
    Boot Loader Type: Açılış yükleyicisinin türü
    Enable Secure Boot: Microsoft'un anakartlara eklediği "Güvenli Önyükleme" (Secure Boot) seçeneğinin açık olup olmadığını bildirir
    Enable Trusted Boot: Secure Boot'un güvenlik için daha da katılaştırılmış bir türüdür.
  • Yazılım:
    openSUSE'nin kurulacak olan yazılımların türü hakkında bilgi verir.
    System Type: Kurulacak sistem türü
    Pattens: Yazılım şablonları
    Sizce of Packages to Install: Kurulacak paketlerin büyüklüğü
  • Default Systemd Target (Varsayılan Systemd Hedefi)
    Sisteminizin açılacağı yeri belirtir. "Graphical Mode" (Grafik modu), sistemizini fareyle kullanılabilecek bir arayüze varacağını gösterir.
  • Sistem
    Altındaki buz mavisi yazıya tıklamanız halinde, sisteminiz hakkında bilgi verir
  • Güvenlik Duvarı ve SSH
    Sistemin güvenlik hizmetleri hakkında bilgi verir.
Gözden geçirdikten sonra Kur'a tıklayınız.

Resim

Kur'a tıklayınız.

Resim

Artık sisteminiz kuruluyor. KDE sistem kurulumu sisteminizin hızına göre yaklaşık 15 dakika ila 60 dakika arasında sürecektir. Bu kurulum esnasında eğer Kurulum DVDsi imajını kullanıyorsanız hiçbir sekilde USB'nizi veya DVD'nizi ÇIKARTMATINIZ. Eğer Ağ imajı ile kurulum yapıyorsanız, bu aşamada DVD veya USB'nizi çıkartabilirsiniz.

Kurulum sonrasındaki deneyimlerinizi forumumuzla paylaşabilir, hatalarınızı bildirebilirsiniz.

Rüyalarınızda bol bol bukalemun görünüz.